17/07/2025
Prishtinë, 17 korrik 2025 — Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë (QKSS) mbajti një tryezë të rrumbullakët për të diskutuar hapat praktikë për avancimin e marrëdhënieve të Kosovës me NATO-n. E mbajtur sipas rregullave të Chatham House, eventi mblodhi së bashku ekspertë të sigurisë, zyrtarë qeveritarë dhe aktorë të shoqërisë civile.
Diskutimi u përqendrua rreth gjetjeve të dokumentit të QKSS-së "Eksplorimi i Opsioneve për Avancimin e Marrëdhënieve Kosovë-NATO", i bashkautorëve Dr. Ramadan Ilazi dhe Jeta Loshaj, i cili propozon një plan veprimi për të kapërcyer barrierat politike dhe institucionale që aktualisht kufizojnë integrimin e Kosovës në NATO.
Fjalët hyrëse u mbajtën nga Mentor Vrajolli, Drejtor Ekzekutiv i QKSS-së, dhe Kolonel Ahmet Ajeti nga Ministria e Mbrojtjes. Kontributet impulsive pasuan nga Dr. Lulzim Peci, Drejtor i KIPRED, dhe Dr. Ilazi, të cilët argumentuan për një angazhim më proaktiv si nga Kosova ashtu edhe nga NATO. Folësit ranë dakord se, ndërsa anëtarësimi i plotë në NATO mbetet i pamundur për shkak të mosnjohjes së Kosovës nga katër shtete anëtare, ka hapësirë për të thelluar bashkëpunimin përmes një qasjeje të përshtatur. Një nga propozimet kryesore ishte një Iniciativë e Bashkëpunimit të Përmirësuar të Kosovës (KECI) - një kornizë vetëm për NATO-n që do të lejonte një koordinim më të ngushtë mbi reformën e mbrojtjes, sigurinë kibernetike, diplomacinë publike dhe ndërveprimin, pa kërkuar njohje të plotë.
Pjesëmarrësit theksuan gjithashtu potencialin e Kosovës për të kontribuar më aktivisht në përpjekjet e udhëhequra nga NATO. Përmirësimi i koordinimit të brendshëm dhe ndërtimi i lidhjeve joformale me shtetet që nuk e njohin u identifikuan si thelbësore për çdo përparim të ardhshëm.
Pavarësisht sfidave strukturore, pati një marrëveshje të gjerë se mbështetja e fortë publike dhe politike e Kosovës për NATO-n nuk duhet të kalojë pa u vënë re. Vizita e fundit e Këshillit të Atlantikut të Veriut dhe ngritja e Kosovës në statusin e anëtarit të asociuar në Asamblenë Parlamentare të NATO-s u panë si mundësi për të ndërtuar mbi të.
Në përfundim të tryezës së rrumbullakët, pjesëmarrësit theksuan nevojën që Kosova të veprojë si një partner i besueshëm dhe konstruktiv, duke treguar se mund të kontribuojë në sigurinë euroatlantike sot, edhe para se anëtarësimi të bëhet realitet. Siç vuri në dukje një zyrtar gjatë diskutimit: "Nëse ka vullnet, ka një mënyrë."
