9/07/2025
Gjakovë, 8 korrik 2025
Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë (QKSS) përfundoi serinë e saj të tryezave të komunitetit me një diskutim përfundimtar të mbajtur në Gjakovë, si pjesë e projektit “Promovimi i Transparencës dhe Llogaridhënies së Qeverisë në Dialogun Ndëretnik”, i mbështetur nga Fondi Kombëtar për Demokraci (NED).
Tryeza mblodhi pjesëmarrës nga organizatat e shoqërisë civile, mediat lokale, zyrtarët komunalë dhe aktivistët e komunitetit për të eksploruar gjendjen e marrëdhënieve ndëretnike dhe përfshirjen sociale në nivel lokal, me një fokus të veçantë në komunitetet rome, ashkali dhe egjiptiane (RAE).
Diskutimi u moderua nga Jeta Loshaj, studiuese në QKSS, me pjesëmarrje nga Armend Behluli, Udhëheqës i Sektorit të Zyrës Komunale për Komunitete dhe Kthim (ZKK) në Komunën e Gjakovës, dhe Ideal Zhaveli, Drejtor i Activism Roots.
Z. Behluli theksoi përpjekjet e vazhdueshme të ZKK-së për të siguruar qasje të barabartë në shërbimet komunale dhe për të promovuar integrimin e komuniteteve jo-shumicë. Ai theksoi se afërsisht 8.4% e popullsisë së Gjakovës i përket grupeve jo-shumicë dhe se është bërë përparim që nga viti 2010, veçanërisht në shëndetësi, arsim dhe punësim. Megjithatë, ai pranoi se sfidat mbeten dhe theksoi se "bashkëpunimi duhet të jetë rregull, jo përjashtim".
Z. Zhaveli potencoi rëndësinë e qasjeve nga poshtë-lart në nxitjen e mirëkuptimit ndëretnik. Ai vuri në pah përmirësimet graduale në përfshirjen shoqërore të të rinjve RAE duke përmendur se më shumë se 100 biznese të drejtuara nga anëtarë të komunitetit RAE tani operojnë në qendër të Gjakovës - një shenjë progresi dhe pjesëmarrjeje në jetën publike.
Pjesëmarrësit ngritën shqetësime më të gjera në lidhje me trendet globale të diskriminimit, ndikimin e narrativave të ekstremit të djathtë dhe vazhdimësinë e braktisjes së hershme të shkollës midis grupeve të margjinalizuara. Ndërsa ekzistojnë mundësi për bursa studimi, pjesëmarrësit theksuan nevojën për shtrirje dhe mbështetje më të madhe.
Diskutimet prekën gjithashtu kontekstin më të gjerë ndëretnik të Kosovës, me disa pjesëmarrës që pranuan vështirësinë e dialogut ndërkomunitar - veçanërisht midis shqiptarëve dhe serbëve - por ranë dakord se "një nivel modest komunikimi është më i mirë se asnjë". Znj. Loshaj theksoi se bashkëpunimi ndëretnik nuk është vetëm një detyrim kushtetues, por edhe një hap kyç drejt forcimit të shtetësisë së Kosovës dhe rrugës së integrimit në BE. Ajo gjithashtu theksoi mungesën e një procesi të plotë të drejtësisë tranzicionale dhe një narrative të përbashkët shoqërore rreth së kaluarës si sfida ndaj pajtimit dhe ndërtimit të paqes.
Si përfundim, ndërsa narrativat politike shpesh portretizojnë tensione ndëretnike, pjesëmarrësit ranë dakord se qytetarët në të gjitha komunitetet përballen kryesisht me të njëjtat nevoja thelbësore - qasje në arsim cilësor, punësim dhe kujdes shëndetësor. Këto sfida të përbashkëta ofrojnë një bazë për nevojën për bashkëpunim në të ardhmen.
Ky aktivitet shënoi tryezën e fundit të diskutimit në projektin e “Promovimi i Transparencës dhe Llogaridhënies së Qeverisë në Dialogun Ndëretnik”, project ky i cili ka synuar të nxjerrë në pah zërat lokalë dhe të promovojë dialogun gjithëpërfshirës në komunat në të gjithë Kosovën.
