3/07/2025
Shtërpcë, 30 qershor 2025 – Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë (QKSS), me mbështetjen e Fondacionit Kombëtar për Demokraci (NED), organizoi tryezën e saj të pestë mujore të rrumbullakët komunitare të fokusuar në bashkëjetesën ndëretnike dhe sfidat lokale në komunën e Shtërpcës. Diskutimi mblodhi një grup të larmishëm pjesëmarrësish, duke përfshirë zyrtarë komunalë, përfaqësues të shoqërisë civile, studentë, dhe udhëheqës të komunitetit.
Diskutimi shqyrtoi dinamikën aktuale të marrëdhënieve ndëretnike në Shtërpcë dhe shqetësimet më të gjera që ndikojnë në jetën e përditshme në këtë komunë. Ndërsa pjesëmarrësit e përshkruan Shtërpcën si një shembull pozitiv të komunikimit ndëretnik dhe respektit të ndërsjellë, ata gjithashtu theksuan se çështjet lokale shpesh formohen nga kufizimet e jashtme politike dhe strukturore.
Një nga panelistët, i cili ka punuar në shoqërinë civile, qeverinë qendrore dhe tani në administratën lokale, e theksoi Shtërpcën si një komunë model për bashkëpunimin ndëretnik në Kosovë. Ai theksoi se "respekti për diversitetin është një normë" dhe se tensionet rrallë gjenerohen nga brenda, por shpesh importohen nga mjedisi më i gjerë politik. Panelisti vuri në dukje sfidat praktike, të tilla si vonesat në licencimin për mbledhjen e mbeturinave dhe mosmarrëveshjet e pazgjidhura rreth projekteve të infrastrukturës lokale, duke përfshirë protestat e qytetarëve për termocentralet e planifikuara të ujit.
Një shqetësim i përsëritur ishte nostrifikimi i vonuar i diplomave nga Serbia, të cilin pjesëmarrësit vunë re se duhet të ishte një proces thjesht teknik, por që është bllokuar politikisht. Dështimi për të krijuar një komision të dedikuar për verifikimin e diplomave u përmend si një pengesë kryesore për përparimin në këtë fushë. Një panelist vuri në dukje se "shumica e problemeve janë politike, prandaj ato mbeten të pazgjidhura", duke nënvizuar shkëputjen midis vendimmarrjes politike dhe nevojave teknike në terren.
Sfidat e të rinjve ishin një tjetër pikë qendrore e diskutimit, veçanërisht mungesa e punësimit të qëndrueshëm dhe mundësive cilësore arsimore. Pjesëmarrësit gjithashtu theksuan potencialin e pashfrytëzuar të zonës turistike të Brezovicës, të cilën ata besojnë se mund të nxisë zhvillimin ekonomik dhe të përmirësojë bashkëpunimin ndëretnik nëse investohet siç duhet.
U ngritën gjithashtu shqetësime në lidhje me dezinformimin, ku shumë prej tyre vunë re se mediat lokale dhe qendrore perceptohen të jenë shumë të ndikuara nga interesat politike. Kjo, e kombinuar me nivelet e ulëta të njohurive mediatike, rrit ndjeshmërinë e komunitetit ndaj dezinformimit.
Kufizimet në kujdesin shëndetësor, duke përfshirë orarin e reduktuar të punës dhe problemet e qasjes, u diskutuan gjithashtu si probleme të vazhdueshme që pasqyrojnë boshllëqe më të gjera në infrastrukturë dhe shërbime.
Pjesëmarrësit shprehën shqetësim në lidhje me rolin në rënie të shoqërisë civile në Shtërpcë për shkak të mbështetjes së reduktuar të donatorëve dhe mungesës së projekteve afatgjata. Shumë prej tyre kërkuan investime të reja në shoqërinë civile dhe iniciativat të ngjashme për të ruajtur momentumin dhe angazhimin pozitiv.
Si përfundim, gjatë diskutimit u theksua se marrëdhëniet ndëretnike në Shtërpcë nuk janë çështje shqetësuese; por, komuna përballet me sfida strukturore që ndërlidhen me shëndetësi, arsim, infrastrukturë dhe zhvillim. Shumë pjesëmarrës i lidhën këto vështirësi lokale me ngecjen më të gjerë të dialogut politik në nivel kombëtar.
Ky diskutim shërbeu si një mundësi e vlefshme për të nxjerrë në pah qëndrueshmërinë dhe bashkëpunimin lokal, duke pranuar njëkohësisht çështjet sistemike që pengojnë progresin. QKSS do të vazhdojë të organizojë dialogje të tilla për të përforcuar zërat e komunitetit dhe për të mbështetur hartimin e politikave gjithëpërfshirëse për të kërkuar më shumë transparencë dhe llogaridhënie qeveritare në dialogun ndëretnik.
