Mbajtja e Armëve të Paligjshme në Kosovë

Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë (QKSS) njofton publikimin e raportit të ri me titull “Mbajtja e Armëve të Paligjshme në Kosovë”, me autore Vesa Kroçin. Ky publikim ofron një analizë gjithëpërfshirëse mbi një nga çështjet më shqetësuese të sigurisë në Kosovë — përhapjen dhe keqpërdorimin e vazhdueshëm të armëve të paligjshme.

Duke u mbështetur në kontekstin historik, kornizën ligjore, përpjekjet institucionale, kërkimin nga zyra dhe një intervistë me Drejtorin e Departamentit për Siguri Publike, raporti hedh dritë mbi mënyrën se si trashëgimitë kulturore, kontrolli i dobët kufitar dhe krimi i organizuar kanë ndikuar në vazhdimësinë e tregut të armëve të paligjshme në Kosovë. Megjithëse janë bërë përparime të rëndësishme, përfshirë amnistitë për dorëzimin e armëve dhe forcimin e rregulloreve për armëmbajtje, mijëra armë pa leje mbeten ende në qarkullim, duke cenuar sigurinë publike dhe duke kontribuar në dhunën në familje, krimin e të rinjve dhe rrjetet rajonale të trafikut.

Në veçanti, raporti thekson:

• Kalimin nga armët e tepërta të mbetura nga lufta, te armët e prodhuara dhe trafikuara rishtazi;
• Masat ligjore dhe strategjike të ndërmarra nga Kosova, përfshirë Strategjinë për Armët e Lehta dhe të Vogla 2024–2028 dhe bashkëpunimin me partnerë rajonalë dhe të BE-së;
• Ndikimin gjinor të dhunës me armë, me fokus të veçantë në femicid dhe dhunën në familje;
• Rrënjët socio-kulturore të mbajtjes së armëve, përfshirë njohuri nga Kanuni dhe normat tradicionale që vazhdojnë të ndikojnë perceptimin ndaj armëve;
• Sfidat institucionale në zbatimin e kontrollit kufitar, ndjekjen gjyqësore dhe besimin e qytetarëve në përpjekjet për çarmatim.

Përveç analizës së gjendjes aktuale, publikimi paraqet rekomandime të qarta dhe të zbatueshme, duke filluar nga forcimi i bashkëpunimit ndërkufitar, sensibilizimi në komunitet, reforma gjyqësore, deri te investimi në edukimin e të rinjve kundër dhunës dhe përgjegjësinë qytetare.

“Mbajtja e armëve të paligjshme nuk është vetëm çështje e rendit dhe ligjit — është një sfidë shoqërore që prek identitetin, sigurinë dhe besimin në institucione,” tha autorja Vesa Kroçi. “Qëllimi ynë me këtë raport është të mbështesim politika të bazuara në fakte që reduktojnë rrezikun, parandalojnë dhunën dhe e ndihmojnë Kosovën të ecë drejt një të ardhmeje më të sigurt dhe paqësore.”