Luftimi i dezinformimit dhe radikalizimit në Kosovë Veprime politike për qeverinë, mediat dhe partnerët ndërkombëtarë për të forcuar qëndrueshmërinë ndaj dezinformimit që synon marrëdhëniet ndëretnike

Dezinformimi dhe radikalizimi etno-politik mbeten probleme të vazhdueshme në Kosovë, duke prekur si komunitetet shqiptare ashtu edhe ato serbe dhe duke dëmtuar besimin në institucione dhe media. Hulumtimi dhe konsultimet lokale të projektit DISRUPT tregojnë se dezinformimi amplifikohet nga standardet e dobëta editoriale, mungesa e llogaridhënies dhe kapaciteti i kufizuar i verifikimit të fakteve. Rënia e mediave lokale dhe mbështetja në burime të centralizuara ose të huaja i kanë lënë komunitetet të ekspozuara ndaj narrativave të synuara, veçanërisht gjatë krizave politike.

Sfidat më urgjente janë manipulimi i medias dhe mungesa e transparencës, cenueshmëria e të rinjve dhe brezave të vjetër ndaj informacionit të rremë, rënia e mediave lokale dhe burimeve të besueshme të informacionit, reagimi i pamjaftueshëm institucional - veçanërisht në komunikimin dygjuhësh - dhe polarizimi politik. Këto sfida janë të ndërlidhura dhe kërkojnë veprime të koordinuara nga qeveria, bashkitë, media, shoqëria civile dhe partnerët ndërkombëtarë.

Konsultimet e fundit nxjerrin në pah rëndësinë e emërimit të zëdhënësve dygjuhësh - që flasin serbisht në institucionet qendrore dhe që flasin shqip në bashkitë me shumicë serbe - për të përmirësuar komunikimin dhe për të ndërtuar besimin midis komuniteteve. Ekziston gjithashtu një nevojë e qartë për konferenca shtypi më të shpeshta, të drejtpërdrejta dhe angazhim të drejtpërdrejtë me publikun, në vend që të mbështeten vetëm në deklarata me shkrim. Këta hapa mund të ndihmojnë në uljen e paqartësisë, sqarimin e qëndrimeve zyrtare dhe kundërshtimin e përhapjes së narrativave të rreme. Për të adresuar këto çështje, memorandumi rekomandon krijimin dhe financimin e njësive të pavarura dhe dygjuhëshe të verifikimit të fakteve në nivel kombëtar dhe komunal, forcimin e standardeve editoriale dhe llogaridhënies në media, mbështetjen e iniciativave mediatike të bazuara në komunitet dhe programeve të shkrim-leximit mediatik, si dhe integrimin e masave kundër dezinformimit në strategjitë e sigurisë kombëtare dhe bashkëpunimit rajonal. BE-ja, OSBE-ja dhe partnerët e tjerë ndërkombëtarë duhet të ofrojnë raportim të përkushtuar dhe të rregullt mbi dialogun e normalizimit dhe dezinformimin ndëretnik, si dhe të mbështesin mekanizmat lokalë të monitorimit. Këto veprime janë të nevojshme për të zvogëluar ndikimin e dezinformimit, për të përmirësuar besimin publik dhe për të mbështetur përparimin e Kosovës drejt integrimit në BE dhe stabilitetit rajonal.