23/07/2025
Më 22 Korrik 2025, Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë (QKSS) organizoi një fokus grup lokal në qytetin e Gjakovës, në ambientet e Hotel Çarshia e Jupave, në kuadër të projektit ndërkombëtar kërkimor OppAttune, Kundërshtimi i Ekstremizmit Politik përmes Dialogut të Harmonizuar, i financuar nga Horizon Europe.
Ky aktivitet ishte pjesë e një përpjekjeje më të gjerë rajonale për të kuptuar më mirë se si qytetarët në Kosovë e perceptojnë ekstremizmin politik, si përjetojnë manipulimin dhe gjuhën e urrejtjes, dhe si angazhohen në diskursin publik në një kontekst shpesh të polarizuar. Ngjarja në Gjakovë mblodhi pjesëmarrës me prapavijë të ndryshme, aktivistë të rinj, përfaqësues të shoqërisë civile, vullnetarë të komunitetit dhe banorë të angazhuar në jetën publike.
Pjesëmarrësit reflektuan se si ekstremizmi politik manifestohet në nivel lokal, jo vetëm përmes ideologjisë, por edhe në mënyrën e komunikimit agresiv, turpërimit publik dhe mungesës së tolerancës ndaj mendimeve të ndryshme. Shumë prej tyre përmendën frustrimin me ngecjen politike dhe mungesën e qeverisjes së mirë si faktorë që nxisin shprehje radikale politike.
Grupi diskutoi se si manipulimi është bërë një mjet i normalizuar në konkurrencën politike, veçanërisht gjatë fushatave zgjedhore. U ndanë shembuj të narrativave të rreme në media, retorikës polarizuese dhe përdorimit të rrjeteve sociale për të përhapur mesazhe të njëanshme. U theksua shqetësimi i përbashkët që qytetarët, veçanërisht të rinjtë – shpesh nuk kanë aftësi për analizë kritike të informacionit dhe bien lehtësisht pre e dezinformimit.
Rrjetet sociale u identifikuan si mjete me dy tehe: ndonëse lehtësojnë pjesëmarrjen politike, ato gjithashtu përhapin gjuhë urrejtjeje, diskriminim dhe sulme verbale. U tha se përmbajtjet ofenduese ose përçarëse përhapen më shpejt se faktet, duke krijuar një atmosferë toksike dhe duke dekurajuar dialogun konstruktiv.
Një pjesë veçanërisht e ndjeshme e diskutimit ishte përqendruar në përvojat e grave në jetën publike. U theksua se gratë shpesh bëhen objekt i komenteve seksiste, turpërimit për pamjen dhe sulmeve që nuk kanë të bëjnë me profesionalizmin e tyre. Këto sjellje kontribuojnë në një kulturë që dekurajon përfshirjen e grave në politikë dhe forcon normat gjinore të dëmshme.
Pavarësisht dallimeve ideologjike, pjesëmarrësit shprehën një optimizëm të kujdesshëm se bashkëpunimi është i mundur, sidomos kur bëhet fjalë për nevoja të përbashkëta të komunitetit si siguria, angazhimi i të rinjve apo zhvillimi lokal. U përmendën raste si tërmeti i vitit 2019 në Shqipëri, ku ndarjet politike u tejkaluan për të ndihmuar njerëzit në nevojë.
Pjesëmarrësit folën hapur dhe kritikisht, jo vetëm për institucionet politike, por edhe për sjelljet e shoqërisë. Disa ndanë përvoja personale kur ishin përfshirë në retorikë polarizuese, por tashmë janë më të vetëdijshëm për pasojat e saj. Fokus grupi krijoi një hapësirë reflektimi, mësimi dhe ndjeshmërie , duke u dhënë pjesëmarrësve mundësinë të eksplorojnë dimensionet emocionale dhe psikologjike të diskursit radikal.
Një pjesëmarrës u shpreh: “Jemi mësuar me urrejtje dhe manipulim çdo ditë. Është bërë aq normale sa nuk e vëmë më në dyshim. Prandaj takime si kjo janë të rëndësishme, na ndihmojnë të ndalemi dhe të mendojmë çfarë shoqërie duam të ndërtojmë.”
Ky fokus grup kontribuon në objektivin më të gjerë të projektit OppAttune për të kuptuar se si lind ekstremizmi politik opozitar dhe si mund t’i përgjigjen shoqëritë demokratike përmes dialogut të harmonizuar. Duke përfshirë komunitetet drejtpërdrejt, projekti siguron që gjetjet dhe rekomandimet të bazohen në përvoja reale dhe jo vetëm në teori abstrakte.
Reflektimet e mbledhura në Gjakovë do të përfshihen në analizat krahasuese të projektit dhe do të ndikojnë në botimet, avokimet dhe mjetet që do t’u ofrohen politikbërësve, edukatorëve dhe shoqërisë civile.
QKSS falënderon të gjithë pjesëmarrësit për angazhimin, sinqeritetin dhe reflektimet e vlefshme të ndara gjatë këtij takimi.
OppAttune është një projekt i financuar nga Horizon-Europe që përfshin 17 partnerë në të gjithë Evropën dhe më gjerë, i cili synon të zhvillojë një Model inovativ të Akordimit i cili do të gjurmojë, harmonizojë dhe kufizojë përhapjen e narrativave ekstreme politike. Bashkëfinancuar nga Bashkimi Evropian me Marrëveshjen e Grantit Nr. 101095170.
