16/03/2026
Prishtinë, 16 Mars 2026: QKSS ka bërë thirrje për bashkëpunim më të ngushtë midis Policisë së Kosovës dhe Europolit, duke argumentuar se marrëveshjet ekzistuese nuk pasqyrojnë më nivelin e angazhimit operativ që tashmë po zhvillohet.
Në një letër të dërguar të hënën zyrtarëve të lartë në Komisionin Evropian dhe Europolin, Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë (QKSS) i kërkoi BE-së të fillojë hapat drejt përfundimit të një Marrëveshjeje Operacionale me Policinë e Kosovës, e cila është pjesë e punës më të gjerë të avokimit nga QKSS mbi konvergjencën e sigurisë midis BP-BE, në kuadër të iniciativës IGNITA të mbështetur nga Fondacioni për Shoqëri të Hapur - Ballkani Perëndimor (OSF-BP). Një marrëveshje e tillë do të lejonte shkëmbimin e të dhënave personale në hetimet penale; diçka që nuk lejohet sipas kuadrit aktual.
Aktualisht, bashkëpunimi midis Policisë së Kosovës dhe Europolit rregullohet nga një Marrëveshje Pune e nënshkruar në vitin 2020, e cila mundëson bashkëpunim strategjik, pjesëmarrje në sistemin e komunikimit të sigurt SIENA të Europolit dhe përfshirje në veprime të përbashkëta operative sipas kuadrit EMPACT të BE-së. Megjithatë, kjo nuk lejon shkëmbimin e të dhënave personale, një element kyç i bashkëpunimit modern ndërkufitar për zbatimin e ligjit.
QKSS argumenton se ky kufizim krijon një hendek midis rregullimeve ligjore dhe realitetit operacional.
Sipas organizatës, Policia e Kosovës ka rritur ndjeshëm angazhimin e saj me Europolin në vitet e fundit, duke përfshirë një rritje të ndjeshme të shkëmbimeve të informacionit dhe pjesëmarrjes në operacione të përbashkëta që synojnë krimin e organizuar, terrorizmin, krimin kibernetik, kontrabandën e migrantëve dhe trafikimin e qenieve njerëzore. Kosova mbetet partneri i vetëm i Ballkanit Perëndimor pa një marrëveshje operacionale me Europolin.
Memorandumi i politikave përshkruan opsionet
Krahas letrës, QKSS ka publikuar një memorandum politikash që analizon pse Kosova mbetet jashtë kornizës operacionale të Europolit dhe si mund të përmirësohet bashkëpunimi brenda ligjit ekzistues të BE-së.
Memorandumi, i publikuar si pjesë e projektit GAINS të iniciativës #IGNITA të mbështetur nga Fondacioni për Shoqëri të Hapur - Ballkani Perëndimor (OSF-BP), vëren se Rregullorja e BE-së 2016/794, e ndryshuar në vitin 2022, ofron disa rrugë ligjore për Europolin për të thelluar bashkëpunimin me vendet e treta kur janë në vend masa mbrojtëse të përshtatshme. Këto përfshijnë mundësinë që Bordi Menaxhues i Europolit të autorizojë transferimet e të dhënave personale edhe në mungesë të një vendimi të plotë të BE-së për mjaftueshmërinë, me kusht që të përmbushen kushtet ligjore dhe teknike.
Analiza gjithashtu thekson se institucionet e BE-së e kanë njohur tashmë rolin operativ në rritje të Policisë së Kosovës. Raportet e Komisionit Evropian kanë dokumentuar përdorimin në rritje të mjeteve të Europolit, vendosjen e një oficeri ndërlidhës të Kosovës në selinë e Europolit në Hagë dhe pjesëmarrjen në plane të shumta veprimi operative të EMPACT.
"Bashkëpunimi operativ tashmë po ndodh", argumenton memorandumi, "por korniza ligjore ende nuk e ka kapur ritmin".
Siguria dhe koherenca rajonale
QKSS e trajton çështjen kryesisht si një çështje të sigurisë së brendshme evropiane dhe jo si simbolikë politike. Me qytetarët e Kosovës që gëzojnë udhëtim pa viza në zonën Shengen që nga janari 2024, lëvizshmëria ndërkufitare është rritur, duke përforcuar rëndësinë e shkëmbimit të sigurt dhe ligjërisht të fortë të informacionit.
Memorandumi gjithashtu thekson koherencën rajonale, duke vënë në dukje se të gjitha vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor kanë marrëveshje operative me Europolin. Lënia e Kosovës jashtë këtij kuadri, argumenton ai, rrezikon të krijojë dobësi që mund të shfrytëzohen nga rrjetet e krimit të organizuar që veprojnë përtej kufijve.
Në të njëjtën kohë, QKSS pranon se kërkohen hapa të mëtejshëm nga ana e Kosovës. Në veçanti, Kosova ende duhet të miratojë legjislacionin për mbrojtjen e të dhënave personale në sektorin e zbatimit të ligjit në përputhje me Direktivën e BE-së për Mbrojtjen e të Dhënave nga Zbatimi i Ligjit. Qeveria ka treguar plane për të miratuar një legjislacion të tillë deri në tetor 2026.
Duke adresuar ndjeshmëritë politike, memorandumi i politikave thekson se bashkëpunimi më i thellë me Europolin do të mbetet neutral ndaj statusit, në përputhje me praktikën e vendosur të BE-së dhe jurisprudencën përkatëse nga Gjykata e Drejtësisë e Bashkimit Evropian.
"Përmirësimi i bashkëpunimit nuk do të krijonte një realitet të ri politik", përfundon memorandumi. "Do të formalizonte një realitet që tashmë ekziston."
As Komisioni Evropian dhe as Europoli nuk kanë komentuar publikisht për letrën deri më tani.
