13/03/2026
Prishtinë, 12 mars 2025: Një memo e re e politikave e publikuar nga Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë (QKSS) argumenton se Kosova duhet të kërkojë statusin e vëzhguesit në Rrjetin Evropian të Migracionit (EMN), duke e përshkruar këtë veprim si një hap praktik drejt bashkëpunimit më të ngushtë me Bashkimin Evropian. Dokumenti, i shkruar nga Fisnik Rexhepi dhe Ramadan Ilazi, e përcakton pjesëmarrjen në EMN si pjesë të një qasjeje më të gjerë të njohur si integrimi operacional - një model që promovon angazhimin me institucionet dhe kornizat e politikave të BE-së përpara se të arrihet anëtarësimi i plotë.
Në vend që të përqendrohet vetëm në procesin e gjatë dhe politikisht kompleks të zgjerimit, dokumenti argumenton se integrimi operacional i lejon Kosovës të marrë pjesë në bashkëpunimin në nivel BE-je në fusha specifike të politikave ku gatishmëria teknike tashmë ekziston. Qeverisja e migracionit, sugjeron ai, është një fushë e tillë.
Çfarë është Rrjeti Evropian i Migracionit?
Rrjeti Evropian i Migracionit është platforma kryesore e BE-së për mbledhjen dhe ndarjen e informacionit mbi politikat e migracionit dhe azilit. I koordinuar nga Komisioni Evropian, ai bashkon autoritetet kombëtare, studiuesit dhe ekspertët e politikave për të mbështetur hartimin e politikave të bazuara në prova. Ndërsa anëtarësimi në EMN është i kufizuar në shtetet anëtare të BE-së, një numër vendesh jo-BE - përfshirë disa nga Ballkani Perëndimor - marrin pjesë si vëzhgues. Kosova aktualisht nuk është midis tyre.
Sipas dokumentit, pjesëmarrja e vëzhguesve do t'i jepte Kosovës qasje në të dhëna krahasuese, analiza të politikave dhe rrjete ekspertësh, duke i mundësuar gjithashtu institucioneve të Kosovës të kontribuojnë në diskutimet mbi trendet e migracionit që ndikojnë në rajon.
Një rast për bashkëpunim praktik
Autorët argumentojnë se Kosova tashmë ka zhvilluar pjesën më të madhe të kapacitetit institucional të nevojshëm për t'u angazhuar me EMN-në. Në veçanti, ata i referohen Autoritetit Qeveritar për Migracionin, një organ koordinues ndërinstitucional që bashkon institucionet publike të përfshira në politikën e migracionit, mbledhjen e të dhënave dhe analizën.
Reformat e fundit, vëren dokumenti, kanë forcuar aftësinë e Kosovës për të prodhuar profile migracioni, për t'u koordinuar midis institucioneve dhe për t'iu përgjigjur trendeve në zhvillim - zhvillime të njohura edhe në vlerësimet e fundit të Komisionit Evropian.
Dokumenti gjithashtu thekson bashkëpunimin e Kosovës me agjencitë e BE-së si Frontex dhe Agjencia e BE-së për Azilin, duke përfshirë zhvillimin e një plani emergjence për migracionin bazuar në metodologjitë e BE-së. Ekspertët e Kosovës që atëherë e kanë ndarë këtë përvojë me partnerët në rajon.
“Këto shembuj tregojnë se Kosova nuk është vetëm një marrëse e ekspertizës, por mund të kontribuojë edhe në diskutimet e politikave evropiane”, shkruajnë autorët.
Përfitime si për Kosovën ashtu edhe për BE-në
Nga perspektiva e Kosovës, dokumenti argumenton se statusi i vëzhguesit të EMN-së do të mbështeste përafrimin me standardet e BE-së në fushën e Drejtësisë dhe Çështjeve të Brendshme, do të forconte hartimin e politikave të bazuara në prova dhe do të përmirësonte bashkëpunimin rajonal mbi çështjet e migracionit.
Për BE-në, bashkëpunimi më i ngushtë me Kosovën mund të përmirësonte kuptimin e dinamikës së migracionit në Ballkanin Perëndimor, një rajon që mbetet i lidhur ngushtë me trendet më të gjera të migracionit evropian.
Dokumenti pranon se statusi i Kosovës mund të ngrejë pyetje politike dhe ligjore brenda kornizave të BE-së, por vëren se marrëveshjet neutrale ndaj statusit ekzistojnë tashmë në fusha të tjera të bashkëpunimit. Zgjidhje të ngjashme, argumenton ai, mund të zbatohen në rastin e EMN-së.
Pjesë e një axhende më të gjerë
Publikimi është pjesë e axhendës së integrimit operacional të KCSS-së, e promovuar në kuadër të iniciativës IGNITA, e cila kërkon të identifikojë mënyra konkrete që Kosova dhe vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor të angazhohen më ngushtë me politikat dhe institucionet e BE-së.
Në vend që të zëvendësojë qëllimin e anëtarësimit në BE, dokumenti paraqet integrimin operacional si një qasje plotësuese - një qasje që ofron bashkëpunim të prekshëm, ndërton kapacitete institucionale dhe forcon besimin në të dyja palët.
Dokumenti i plotë i politikave është i disponueshëm në faqen e internetit të KCSS.
🔗 Lexoni botimin: Kosova duhet të bëhet anëtare vëzhguese në Rrjetin Evropian të Migracionit (EMN)
