Publikimi i raportit: Gjurma e heshtur e Kinës: Hartëzimi i ndikimit kinez në politikën lokale dhe peizazhin ekonomik në Kosovë

Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë (KCSS), në bashkëpunim me Konrad-Adenauer-Stiftung (KAS) Kosovë, organizoi një konferencë për të prezantuar raportin “Gjurma e heshtur e Kinës: Harta e ndikimit kinez në politikën lokale dhe peizazhin ekonomik në Kosovë” të autores Adelina Hasani, hulumtuese e lartë në KCSS.

Fjalimet hapëse u mbajtën nga Mentor Vrajolli, Drejtor Ekzekutiv i KCSS, dhe Granit Ternava, Menaxher i Programit në KAS, të cilët theksuan rëndësinë e adresimit të ndikimit gjithnjë në rritje të Kinës në Kosovë brenda kontekstit më të gjerë gjeopolitik.

Znj. Hasani nënvizoi strategjinë e Kinës për të zgjeruar në heshtje praninë e saj në Kosovë dhe në Ballkanin Perëndimor përmes kanaleve ekonomike, duke shmangur ndërhyrjet e hapura politike dhe duke promovuar narrativat e sovranitetit. Ajo shpjegoi se aktivitetet e Kinës, në përputhje me politikën e saj të jashtme dhe parimin Tao Guang Yang Hui, synojnë të minojnë pozitën ndërkombëtare të Kosovës, ndërsa thellojnë lidhjet ekonomike në rajon, kryesisht përmes Serbisë.

Gjetjet kryesore të raportit

Ndikimi ekonomik – Edhe pse Kina nuk ka investime direkte të mëdha në Kosovë, ajo operon përmes kompanive kineze të regjistruara në Evropë, duke e bërë më të vështirë monitorimin e gjurmës së saj.

Shqetësime për sigurinë – Pajisjet kineze të mbikëqyrjes të blera nga institucionet në Kosovë paraqitën rreziqe potenciale të sigurisë, pasi më vonë u zbuluan se ishin në listat e zeza të SHBA-së.

Dallimet në IHD – Ndryshe nga grantet dhe investimet e BE-së, angazhimi kinez shpesh bazohet në kredi, duke ngritur shqetësime për varësi nga borxhi, siç është rasti i Malit të Zi.

Angazhimi lokal – Zyra ndërlidhëse kineze në Prishtinë ka qenë aktive në krijimin e kontakteve me udhëheqës lokalë, duke sinjalizuar një qasje strategjike afatgjatë.

Hasani theksoi nevojën urgjente për një bazë të dhënash kombëtare për gjurmimin e investimeve dhe partneriteteve të huaja në Kosovë dhe për një bashkëpunim më të ngushtë me partnerët evropianë në përballimin e këtyre sfidave.

Prof. Hajdi Xhixha, Dekane e Fakultetit të Shkencave Politike dhe Studimeve të Sigurisë në Kolegjin UBT, krahasoi qasjet kineze dhe ruse në Ballkanin Perëndimor. Ajo theksoi se:

Rusia përdor taktika të hapura të luftës hibride dhe dezinformimit, duke synuar destabilizimin përmes minoritetit serb dhe narrativave mbi trashëgiminë ortodokse.

Kina, ndërkohë, fokusohet kryesisht në ndikimin ekonomik dhe fuqinë e butë. Objektivat e tyre janë të ndryshëm, por potencialisht plotësues në rajon.

Pjesëmarrësit e vlerësuan raportin si një bazë të rëndësishme për hulumtimet e ardhshme, duke theksuar nevojën që Kosova të forcojë dialogun me aleatët e saj. Disa nënvizuan se Evropa ka reaguar ngadalë ndaj ndikimit kinez, ndërsa mjetet e fuqisë së butë të SHBA-së – si mbështetja e USAID-it për demokracinë dhe shoqërinë civile – janë zvogëluar, duke lënë hapësira që Kina mund t’i shfrytëzojë në mënyrë të qetë.

Raportin mund ta lexoni këtu: Gjurma e heshtur e Kinës: Hartëzimi i Ndikimit Kinez në Politikën Lokale dhe Peizazhin Ekonomik në Kosovë