3/12/2025
Prishtinë, 3 dhjetor 2025 — Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë (QKSS) shënoi përmbylljen e projektit DISRUPT me një tryezë të rrumbullakët që bashkoi ekspertë, përfaqësues të shoqërisë civile, profesionistë të medias dhe zyrtarë qeveritarë, për të shqyrtuar sfidat që sjell dezinformimi dhe ndikimin e tij në marrëdhëniet ndëretnike në Kosovë.
Tryeza përfshiu prezantime dhe komente nga Mentor Vrajolli, Drejtor Ekzekutiv i QKSS; Dr. Ramadan Ilazi, Udhëheqës i Hulumtimit në QKSS; Elizabeth Gowing, Pedagoge në RIT Kosovo; Adea Beqaj, Hulumtuese e Medias dhe Komunikimit; dhe Gentiana Paçarizi, Redaktore Menaxhuese në Kosovo 2.0. Pjesëmarrësit diskutuan mbi gjetjet e raportit përfundimtar të projektit DISRUPT, “Si dezinformimi nxit radikalizimin etno-politik në Kosovë”.
Prezantimi i Dr. Ilazit theksoi se dezinformimi, pra përhapja e qëllimshme e informacioneve të rreme, është shndërruar në një mjet të fuqishëm për thellimin e ndarjeve etnike dhe minimin e përpjekjeve për pajtim në Kosovë. Hulumtimi tregon se aktorë të huaj dhe vendas luajnë rol në përhapjen e narrativave përçarëse. Ndikimet e jashtme, veçanërisht nga Rusia dhe Serbia, përdorin mediat dhe platformat digjitale për të nxitur polarizimin, ndërsa elitat politike vendore shfrytëzojnë dezinformimin për përfitime politike. Raporti zbulon se narrativat janë të përshtatura me kujdes për secilën komunitet: serbët e Kosovës shpesh paraqiten si viktima të persekutimit, ndërsa shqiptarët e Kosovës ekspozohen ndaj tregimeve për agresion të jashtëm. Platformat e mediave sociale si Telegram, Facebook dhe TikTok janë shfaqur si kanale kryesore për përhapjen e shpejtë të gjuhës së urrejtjes, teorive konspirative dhe përmbajtjes emocionale. Këto dinamika dhe fushata dezinformimi e kanë bërë më të vështirë normalizimin e marrëdhënieve mes Kosovës dhe Serbisë, si dhe pajtimin shoqëror në përgjithësi, pasi dezinformimi saboton dialogun dhe gërryen besimin në proces dhe institucione.
Tryeza reflektoi gjithashtu mbi konsultimet lokale të mbajtura në Mitrovicë, Viti dhe Shtërpcë, në kuadër të projektit DISRUPT, ku zyrtarë komunalë, shoqëria civile, edukatorë, të rinj dhe aktorë të sigurisë diskutuan efektet e dezinformimit në nivel komuniteti. Këto konsultime zbuluan boshllëqe të rëndësishme në llogaridhënien mediatike, veçanërisht tek portalet online, dhe identifikuan të rinjtë dhe të moshuarit si grupe veçanërisht të cenueshme ndaj përmbajtjes manipuluese. Pjesëmarrësit theksuan se aktorët lokalë janë të gatshëm të angazhohen në luftimin e dezinformimit, por shpesh u mungojnë burimet dhe mbështetja strukturore. U bë thirrje për përfshirje më aktive të qeverisë në verifikimin e fakteve dhe komunikimin strategjik.
Në përfundim të ngjarjes, pjesëmarrësit theksuan nevojën për mbështetje qeveritare për organizatat e pavarura të verifikimit të fakteve dhe krijimin e njësive të dedikuara për monitorimin dhe demaskimin e dezinformimit. Iniciativat e shoqërisë civile dhe medias duhet të jenë multietnike dhe dygjuhësore për të siguruar qasje dhe besim në të gjitha komunitetet. U rekomandua emërimi i zëdhënësve që flasin serbisht në ministritë qeveritare për të përmirësuar komunikimin dhe përfaqësimin. Organizatat mediatike u inkurajuan të zbatojnë standarde editoriale që përfshijnë burime të ndryshme dhe të investojnë në kapacitete për verifikimin e fakteve. U theksua gjithashtu rëndësia e organizimit të punëtorive komunitare dhe ekipeve komunale të komunikimit të krizave, si prioritet për reagim të shpejtë dhe të saktë gjatë incidenteve ndëretnike.
Duke parë përpara, QKSS do të hartojë një memo të plotë politike bazuar në gjetjet dhe rekomandimet e tryezës. Ky memo do të ndahet me institucionet qeveritare për të informuar strategjitë e ardhshme për luftimin e dezinformimit dhe forcimin e kohezionit shoqëror në Kosovë.
Për më shumë informacion dhe për të aksesuar raportin e plotë, vizitoni Si dezinformimi nxit radikalizimin etno-politik në Kosovë
