8/05/2026
Prishtinë, 7 Maj 2026: Në kuadër të KINDI – Iniciativës për Dialog dhe Integrim Ndëretnik të Kosovës, Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë (QKSS) organizoi një diskutim në tryezë të rrumbullakët me shoqërinë civile mbi implikimet e Presidencës së ardhshme të Irlandës në Këshillin e Bashkimit Evropian në vitin 2026 për Kosovën dhe rajonin e gjerë të Ballkanit Perëndimor.
Diskutimi u hap me reflektime mbi angazhimin në rritje të Irlandës në Ballkanin Perëndimor dhe vrullin e ripërtërirë rreth zgjerimit të BE-së si një përparësi strategjike. Pjesëmarrësit vunë në dukje rëndësinë e të paturit të një presidence të orientuar drejt zgjerimit. U ngritën gjithashtu shqetësime në lidhje me sfidën në rritje që ndikimi i huaj keqdashës paraqet për stabilitetin rajonal dhe qëndrueshmërinë demokratike në të gjithë Ballkanin Perëndimor. U shprehën gjithashtu shqetësime në lidhje me tendencën e BE-së për të centralizuar mosmarrëveshjet dypalëshe brenda procesit të zgjerimit, pasi ato rrezikojnë të minojnë vrullin e reformave në vendet kandidate. Ndjenja vazhdimisht e fortë publike pro-evropiane e Kosovës u vu re si një aset i rëndësishëm në këtë kontekst. Për më tepër, pjesëmarrësit ranë dakord se Kosova meriton t'i jepet statusi i kandidatit dhe BE duhet ta përmbushë këtë.
Një pjesë e konsiderueshme e diskutimit u përqendrua në dialogun e normalizimit Kosovë-Serbi dhe marrëdhëniet ndëretnike në vend. Marrëveshja e së Premtes së Madhe u shqyrtua si një model i mundshëm referimi, me pjesëmarrësit që nënvizuan se suksesi i saj mbështetej në vullnetin e qëndrueshëm politik nga të gjitha palët gjatë një periudhe të zgjatur. Krijimi i mundshëm i një fondi të dedikuar të BE-së për ndërtimin e paqes për Ballkanin Perëndimor, duke u mbështetur në mekanizmat e zhvilluar në kontekstin e Irlandës së Veriut, u ngrit si një opsion që ia vlen të shqyrtohet. U theksua gjithashtu ndikimi në rritje i grupeve të grave, mobilizimit të shoqërisë civile dhe fushatave informuese - si të brendshme ashtu edhe të jashtme - në formësimin e perceptimeve publike për procesin e normalizimit. Pjesëmarrësit vunë në dukje më tej rëndësinë e renditjes së kujdesshme brenda procesit të dialogut dhe sugjeruan se angazhimi i hershëm me Greqinë, si një mbajtëse e ardhshme e Presidencës së BE-së, do të ishte strategjikisht i vlefshëm.
Në përfundim të takimit, pjesëmarrësit ranë dakord të mbledhin kontribute nga shoqëria civile si sugjerime për Presidencën Irlandeze të Këshillit të Bashkimit Evropian, në lidhje me dialogun e normalizimit.
