23/03/2026
18-20 Mars 2026: Një vit pas takimit të parë në mars të vitit 2025, më 19 Mars, në Durrës të Shqipërisë, QKSS mbajti Seminarin e Dytë Konsultativ për Ndërtimin e Paqes midis Shoqërisë Civile Kosovë-Serbi, duke bashkuar aktorë kryesorë të shoqërisë civile, studiues dhe partnerë nga Kosova dhe Serbia. Seminari është pjesë e Iniciativës për Dialog dhe Integrim Ndëretnik të Kosovës (KINDI), e mbështetur nga Robert Bosch Stiftung.
Gjatë dy ditëve, pjesëmarrësit reflektuan mbi gjendjen e marrëdhënieve Kosovë-Serbi, sfidat e vitit 2025 dhe hapësirën në rënie për angazhimin e shoqërisë civile.
Pavarësisht një mjedisi gjithnjë e më të vështirë, seminari theksoi një vendosmëri të përbashkët për të mbajtur gjallë përpjekjet e pajtimit dhe dialogun, për të forcuar bashkëpunimin dhe për të eksploruar mënyra të reja për t'u rilidhur me komunitetet në terren. Siç u vu re gjatë diskutimeve: “Në një kontekst ku dialogu politik është në stanjacion, shoqëria civile ka përgjegjësinë të mbrojë hapësirën e mbetur për komunikim, të zvogëlojë frikën dhe t'i mbajë njerëzit të lidhur. Edhe hapat e vegjël kanë rëndësi.”
Grupi diskutoi gjithashtu ide konkrete për vitin 2026, duke përfshirë një angazhim më të thellë me EEAS-in, Shtetet Anëtare të BE-së, aktivitete në nivel komuniteti dhe një zë rajonal më të koordinuar të shoqërisë civile. Një pjesë kyçe e seminarit ishte një reflektim kolektiv mbi përgjigjen zyrtare të BE-së ndaj letrës së përbashkët të shoqërisë civile të dërguar në prill 2025. Pjesëmarrësit mirëpritën njohjen e rolit të shoqërisë civile, duke vënë në dukje gjithashtu nevojën për një angazhim më të strukturuar dhe të qëndrueshëm me institucionet e BE-së.
Pjesëmarrësit ranë dakord të përgatisin dy letra të reja të përbashkëta - një mbi procesin e normalizimit dhe një mbi zgjerimin e BE-së - që do të ndahen me EEAS dhe DG ENEST, duke u bazuar në angazhimet e shprehura në mesazhin e koordinuar të vitit të kaluar.
Duke folur pas seminarit, Ramadan Ilazi, kreu i kërkimit në KCSS, tha se diskutimet pasqyruan një ndjenjë në rritje të urgjencës: "Hapësira për angazhim domethënës të shoqërisë civile po zvogëlohet, por nevoja për të nuk ka qenë kurrë më e madhe. Në një kohë kur mosbesimi po rritet dhe frika po kthehet në komunitete, mbajtja gjallë e dialogut është në vetvete një akt i ndërtimit të paqes."
Pjesëmarrësit e përshkruan peizazhin politik të vitit 2025 si një të shënuar nga stanjacioni, menaxhimi i krizave dhe rënia e transparencës në dialogun e normalizimit. Ndërsa BE mbetet qendrore në procesin e normalizimit, pjesëmarrësit argumentuan se Brukseli është bërë "shumë i përqendruar në menaxhimin e krizave dhe arritjen e fitoreve të shpejta", në vend që të sigurojë progres të qëndrueshëm ose të mbështesë iniciativat në nivel komuniteti. Pjesëmarrësit diskutuan gjithashtu dërgimin e delegacioneve në Bruksel, mbajtjen e aktiviteteve në nivel komuniteti në Mitrovicën e Veriut dhe Luginën e Preshevës, dhe përmirësimin e koordinimit në të gjitha rrjetet e ndërtimit të paqes. Punëtoria përfundoi me një angazhim të përbashkët për të vazhduar bashkëpunimin, për të forcuar rrjetet rajonale dhe për të mbrojtur hapësirën për dialog dhe angazhim ndëretnik në një moment kur ajo është gjithnjë e më shumë nën presion.
